Home » Over ondertiteling » Hoe wordt ondertiteling gemaakt?

Hoe wordt ondertiteling gemaakt?

Programma's ondertitelen gebeurt op twee manieren: offline (bij eerder opgenomen programma's) of online (bij live uitgezonden programma's).

Offline
Offline ondertiteling wordt ook wel ‘voorbereidbare ondertiteling’ genoemd, omdat je van tevoren tijd hebt om het programma van ondertitels te voorzien. De titelredacteur (zo heet degene die de ondertitels maakt) heeft een videoband van het programma met een tijdcode. Met behulp van een computer zet hij de ondertiteling op die band. Dat is een secuur werkje. Hij of zij mag geen spelfout maken en bovendien moeten de ondertitels bij de scène horen.

Wordt in een programma snel gepraat, dan vat de titelredacteur de tekst samen. Zo heb je als kijker de tijd om te lezen én het beeld te bekijken. Anders zou je alleen maar aan het lezen zijn. Behalve tekst zoals je van de ‘gewone’ ondertiteling kent, maakt de titelredacteur meestal ook gebruik van kleurcodes om verschillende sprekers van elkaar te onderscheiden, want doven en slechthorenden horen de stemmen natuurlijk niet. Ook worden bepaalde geluiden in de ondertiteling verwoord, bijvoorbeeld TELEFOON RINKELT of VOETSTAPPEN KLINKEN. Aan het ondertitelen van een programma van een uur besteden titelredacteuren een uur of vijf.

Online of live ondertiteling
Live ondertiteling heet ook wel ‘niet-voorbereidbare’ ondertiteling. Het is een pittige klus voor de titelredacteuren, omdat ze van tevoren niet weten wat er gezegd wordt. Op het moment van uitzending moet de titelredacteur er ook voor zorgen dat de ondertitels gemaakt worden.

Hiervoor wordt in de meeste gevallen gebruik gemaakt van automatische spraakherkenning: de titelredacteur luistert naar de uitzending, vat wat er gezegd wordt samen in een duidelijke zin, spreekt deze zin in, dan verschijnt deze zin op de computer, de titelredacteur kijkt of de titels goed zijn en verzend ze dan met één druk op de knop de ether in.

Het NOS Journaal wordt op twee manieren van ondertitels voorzien. De eerste manier is online, zoals hiervoor beschreven. Daarnaast worden de autocue-teksten – de op een scherm voorbijrollende teksten die de nieuwslezer gebruikt – direct in de ondertitelbalk gezet. Alleen als de journaallezer van zijn tekst afwijkt, is er een verschil tussen gesproken en getoonde tekst...

Spraakherkenning
Je kunt wel beschrijven hoe spraakherkenning in z'n werk gaat, maar er naar kijken werkt vaak beter. Hier kun je een filmpje kijken over ondertiteling en spraakherkenning bij de NPO.  

© 2018 Soap & Signaal